گمنامسازی ۲۰ میلیون رأی قضایی با استفاده از هوش مصنوعی در سامانه تناد
دستاورد نوین مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در راستای سند تحول قضایی با محوریت شفافیت، اتقان آرا و حفظ حریم خصوصی افراد
سند تحول قضایی و چرخشهای تحولآفرین
سند تحول قضایی با محوریت اسناد بالادستی مهمی همچون «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، «سند چشمانداز در افق ۱۴۰۴»، «سیاستهای کلی امنیت و قضایی نظام»، و مبتنی بر بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی و نظرات صاحبنظران تدوین شده است.
در بخشی از این سند به ۱۴ ویژگی چرخشهای تحولآفرین اشاره شده است که دریچهای جدید از جهتگیریهای کلان قوه قضاییه را میگشاید. این مباحث شامل تغییرات بنیادین زیر است:
سامانه تناد؛ نماد چرخش تحولآفرین
محمد کاظمیفرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، تأکید کرد که تقویت دانش قضایی همواره از دستورات مقام معظم رهبری و مسئولان عالی قضایی بوده است. در همین راستا سامانه تناد (تحلیل و نقد آرای دادگستری) ایجاد شد.
در این سامانه حریم خصوصی افراد مورد توجه ویژهای قرار گرفته است. تاکنون ۲۰ میلیون تصمیم قضایی با استفاده از آخرین روشهای هوش مصنوعی گمنام شده است. روند این کار توقفناپذیر بوده و تصمیمات قضایی به صورت روزانه گمنامسازی شده و همان روز در سامانه قرار میگیرند.
قرار دادن این حجم از آرا در سامانه توانسته است تحولی بزرگ در قوه قضاییه ایجاد کند و دریچهای جدید از شفافیت را با تکیه بر توان متخصصان داخلی بگشاید.
امکانات، گمنامسازی و جستجو
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات توضیح داد که گمنامسازی به معنای حذف تمامی مواردی است که هویت فرد را فاش میسازد؛ از جمله نام و نام خانوادگی، شماره تلفن، پلاک و آدرسها. با اجرای این فرآیند، امکانات بینظیری در اختیار شبکه قضایی قرار گرفته است:
جستجوی پیشرفته
برای اولین بار امکان جستوجو در متن تصمیمات قضایی به تفکیک اتهام، خواسته و مراجع قضایی برای همه افراد دارای سمت فراهم شده است.
دستیار همکاران قضایی
این سامانه بیش از ۲۸۰۰ کاربر فعال دارد و بهعنوان یک دستیار قدرتمند برای پیدا کردن آرای مشابه و متعارض استفاده میشود.
آموزش قضات جدید
محتوای غنی و ساختاریافته سامانه تناد، بستر بسیار مناسبی را برای آموزش عملی و ارتقای سطح دانش قضات جدید فراهم کرده است.
شفافسازی و دسترسی عمومی به آرا
در حال حاضر توسط پژوهشگاه قوه قضاییه آرای منتخب در حال انتشار عمومی است. پژوهشگاه قوه تاکنون حدود ۲۰۰۰ رأی را بررسی کرده و ۱۶۰ رأی را بهصورت عمومی در سامانه ملی آرای قضایی منتشر کرده است. این اقدام دریچهای جدید از شفافسازی و دسترسی عموم مردم به آرای قضایی را ایجاد کرده است.
محمد کاظمیفرد با تأکید بر اینکه تقویت دانش قضایی، اتقان آرای قضایی و شفافیت از موضوعات کلیدی سامانه تناد است، افزود: «در این سامانه با بهرهگیری از آخرین فناوریهای روز دنیا و مبتنی بر هوش مصنوعی، یک چرخش تحولآفرین واقعی در دستگاه قضایی رقم خورده است.»
نقش کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
خانواده بزرگ کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی با شعار «دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، از مردم برای مردم» در حدود بیش از ۱۲۰۰ دفتر با نیروهای متعهد و متخصص در سراسر کشور فعالیت میکنند. این شبکه گسترده، در مسیر تحقق «قوه قضائیه هوشمند در تراز انقلاب اسلامی» و در همکاری تنگاتنگ با مرکز آمار و فناوری اطلاعات دستگاه قضایی، همواره مشغول خدمترسانی به عموم مردم شریف ایران اسلامی است.
